Typy osobowości


Idź do treści

Typy osobowości - Cechy osobowości

Nie powinno mylić się opisu temperamentów z analizą osobowości.
Chociaż cechy osobowości są w stosunku do temperamentu wtórne, ponieważ temperament zaczyna się objawiać wcześniej niż osobowość, to jednak cechy temperamentu nie pozostają w relacji do treści zachowania, ani nie wyznaczają kierunku rozwoju osobowości w sposób bezpośredni. Cechy temperamentu sprzyjają bądź utrudniają kształtowanie określonych cech osobowości. Jednym ze sposobów opisu osobowości jest podawanie nie określonego typu, lecz kombinacji cech.
Obraz człowieka jest tworzony za pomocą wielu pociągnięć pędzla o różnych kolorach. Na osobowość składa się szeroka gama składników.

Składniki te określają indywidualny tryb myślenia, zachowania i reakcji emocjonalnych. Każda osoba jest niepowtarzalną mieszanką cech występujących w odpowiednich proporcjach, podobnie jak każdy obraz jest wyjątkowy i niepowtarzalny. Trzeba zadać sobie pytanie ile jest tych tech i które z nich są najważniejsze. Każdy słownik zawiera masę wyrazów które mogłyby opisywać cechy osobowości: agresywny, nieśmiały, porywczy, gruboskórny, uczciwy, zachłanny – są to tylko niektóre z nich.
Staranie się scharakteryzować każdej osobowości jako osobnej kombinacji cech byłoby bardzo czasochłonne.
Cały ten proces został na szczęście uproszczony, redukując cały słownik słów i określeń do 200 podstawowych.
Przeprowadzając matematyczną analizę, czynniki wykazujące obrazują iż każde cechy nie są przypadkowo wymieszane w osobie.
Często zbiory cech występują w grupach, dla przykładu, w osobie posiadającej ugodowy charakter zawsze doszukamy się cech delikatności i dobroci. W zastosowaniu praktycznym, teoria cech mogłaby być uproszczona do 15 podstawowych cech, za pomocą których można opisać daną osobowość. Jedną z wielu jest cecha dominacji, jeżeli jest bardzo silna, to dany człowiek usiłuje przewodzić innymi, z kolei jeśli jest słaba to dany osobnik jest podatny na wpływy innych, jest uległy i robi to co mu każą.
Osobowość większości plasuje się najczęściej pośrodku, będąc w określonych przypadkach bardziej lub mniej dominującymi. Inną podstawową cechą jest stabilność emocjonalna. Jeżeli jest ona silna, to człowiek mocno reaguje na złe wiadomości, po chwili odzyskując spokój. Jeżeli ta cecha jest słaba, to reakcja będzie histeryczna, połączona z krzykiem a nawet omdleniem.
Zostało stwierdzone iż każda z cech podstawowych jest niezależna od obecności innych. Siłę z jaką występuje każda z nich, można ocenić według skali, od 1 do 10, podając w ten sposób spis cech służących do opisania czyjejś osobowości.



Powrót do treści | Wróć do menu głównego